کتاب روان شناسی بالینی کودک
● کودک ● رشد شناختی ● رشد شخصیت ● خانواده درمانی ● گروه درمانی ● دارو درمانی ● بازی درمانی ● رفتاردرمانی ●
نویسنده :دکتر فرح لطفی، دکتر شهرام وزیری
انتشارات ارسباران
-آموزش مهارتهای اجتماعی
-ارائه انواع داروهای موثر در فرایندهای روانی کودکان
-ارائه مهارتهای مصاحبه با کودکان
پیشگفتار
از ابتدای تدریسمان در دانشگاه و حتی قبل از آن در دورۀ دانشجویی، روانشناسی بالینی یکی از دلمشغولیهای مهم ما بود که آرام آرام و در طی تدریس روانشناسی بالینی کودک و روانشناسی مرضی کودک به وسوسهای قوی برای تدوین کتاب حاضر تبدیل شد، اما رعایت برخی الزامات در کنار کمال طلبی گاه زاید ما مبنی بر کفایت قابل دفاع متن، تدوین این اثر را طولانی کرد.
در کنار این تأخیر، به بازار آمدن ترجمههایی در خور و شایسته، ما را در کشمکشی درونی قرار داد که ریشۀ آن در تعریف روانشناسی بالینی بود و روانشناسی بالینی را به عنوان بخشی از روانشناسی در نظر میگرفت که با رفتار غیر انطباقی، نابهنجار یا انحرافی آدمی سر و کار دارد و به دنبال تشخیص، طبقهبندی، درمان، پیشگیری و تحقیق است. حال آنکه این کتابها در کنار غنای قابل تحسینشان تمام این حیطهها را شامل نمیشدند یا نگاهی سودار به این موضوعات داشتند، همین امر اعتقاد درونی و قابل دفاع ما را نسبت به تفاوت عمومی مطالب، بخشبندیها و پوشش مناسب سرفصلهای مورد نظر قویتر کرد. البته این اعتقاد درونی بیانگر بینقص بودن کتاب حاضر نیست و نمیتواند باشد، بدون شک مطالعۀ انتقادی این کتاب و راهنماییهای خوانندگان علاقهمند، ما را در جهت بهبود و اصلاح این کتاب تواناتر خواهد کرد.
کتاب حاضر به گونهای تدوین شده است که خوانندگان ابتدا شناختی کلی از روانشناسی بالینی کودک، حیطهها و مسایل آن فراهم سازند و در بخش دوم طی مطالعۀ روشها و فنون سنجش، با شیوههای ارزیابی و سنجش کودکان، پذیرش، و تهیه فرمهای مربوطه آشنا گردند و سرانجام در بخش سوم با مطالعۀ درمانهای رایج مشکلات رفتاری کودکان گستره متنوعی را از نظر مداخلات روان شناختی شاهد باشند.
فهرست مطالب کتاب
• پیشگفتار
• بخش اول: روانشناسی بالینی کودک تاریخچه، زمینه و اهداف
• فصل اول – روانشناسی بالینی
• مقدمه
• روانشناسی بالینی
• روانشناسی بالینی کودک
• شناخت عقبماندههای ذهنی و مراقبت از آنها
• ابداع آزمونهای هوش
• شکلگیری و پیدایی روانکاوی و رفتارگرایی
• جنبش مطالعه رفتار کودکان
• تأسیس کلینیکهای راهنمایی کودک
• فصل دوم – پژوهش در روانشناسی بالینی کودک
• الزامات پژوهش بالینی
• بخش دوم: بهنجاری و نابهنجاری زمینه ها، تعریف، طبقه بندی و سبب شناسی
• فصل سوم – زمینه های رشدی فهم رفتار
• رشد شناختی
• رشد اجتماعی و هیجانی (عاطفی)
• رشد شخصیت
• اختلالات رفتاری در فرایند رشد
• فصل چهارم – زمینه های نظری فهم رفتار
• روان پویایی
• رویکرد پدیدارگرایی
• رویکرد شناختی
• رویکرد یادگیری
• فصل پنجم – رفتارهای نابهنجار و آسیبشناسی روانی
• بخش سوم: سنجش بالینی حیطهها و شیوهها
• فصل ششم – سنجش
• نقش نظریهها در سنجش
• روان پویایی
• پدیدارشناسی
• شناخت گرایی
• رفتارگرایی
• ویژگیهای سنجش
• ارایه پاسخ به یک پرسش بالینی
• تحلیل و بررسی عوامل ایجاد کننده و نگهدارندۀ مشکلات
• تدارک روش مداخله و ارایه روشهایی برای تغییر
• تفاوت سنجش در خردسالان و بزرگسالان
• فصل هفتم – حیطههای سنجش
• حیطۀ جسمانی
• حیطۀ رفتاری – شخصیتی
• حیطۀ هوشی – تحصیلی
• فصل هشتم – مشاهده
• ثبت شرح حال (داستان)
• ثبت فاصلهای
• ثبت رویداد
• ثبت درجه بندیها
• فصل نهم – مصاحبه
• فصل دهم – مهارتهای مصاحبه با والدین
• اطلاعات شناساننده
• سابقه
• فصل یازدهم – مهارتهای مصاحبه با کودکان
• عملکرد کودک چیست؟
• احساس کودک چیست؟
• اندیشۀ کودک چیست؟
• بررسی وضع روانی کودک
• ظاهر کلی
• آگاهی از زمان، مکان، و شخص
• تکلم و زبان
• خُلق
• عاطفه
• فرم، فرایند و محتوای فکر
• ادراک
• رفتار حرکتی
• شناخت، حافظه و هوش
• توجه و تمرکز
• قضاوت و بینش
• نگرش نسبت به مصاحبه گر
• فصل دوازدهم – آزمونهای روان شناختی
• صلاحیتهای آزماینده
• صلاحیت آزمون
• مهارتهای اجرایی
• آزمونهای توانایی
• آزمونهای شخصیت
• آزمونهای هوش
• مقیاس پیش آموزشگاهی و کسلر WPPSI
• آزمون هوشی استنفورد – بینه
• آزمون ریون
• آزمون کتل
• آزمون گودیناف – هریس
• جمع بندی
• آزمونهای استعدادهای عمومی
• آزمون تشخیص استعداد (DAT)
• آزمونهای خلاقیت
• آزمونهای تحصیلی (آموزشی)
• آزمون فراگیری استنفورد (STA)
• آزمون تشخیص خواندن استنفورد (SDAT)
• آزمون تشخیص حساب استنفورد (SDAT)
• آزمونهای آمادگی متروپولیتن (MRT)
• آزمون فراگیری استنفورد ویژۀ آغاز مدرسه (SESAT)
• آزمونهای شخصیت
• پرسشنامههای شخصیتی
• پرسشنامۀ شخصیتی وودورث (WPDS)
• پرسشنامۀ چند وجهی شخصیتی مینه سوتا (MMPI)
• پرسشنامۀ روان شناختی کالیفرنیا (CPI)
• آزمونهای رغبت، نگرش، ارزش
• آزمونهای فرافکن
• رورشاخ
• آزمون اندریافت موضوع (T.A.T)
• آزمون اندریافت موضوع کودکان CAT
• سایر روشهای فرافکن
• سایر آزمونهای بالینی
• فصل سیزدهم – سنجش عصبی - فیزیولوژیایی
• راهبردهای تشخیصی
• روشها
• فصل چهاردهم – گزارش روان شناختی
• بخش چهارم: مداخله اقدامها، الزامها و رویکردها
• فصل پانزدهم – مداخله
• هدف از مداخله در روانشناسی بالینی چیست؟
• آیا مداخله صرفاً معطوف به رویکردهای درمانی است؟
• راهبردهای اساسی پیشگیری چیست؟
• آیا مداخله روان شناختی در کودکان و بزرگسالان یکسان است؟
• آیا مداخلات روان شناختی در مورد کودکان و نوجوانان مؤثرند؟
• مداخله در چه الگوهایی احتمال تغییر آنها را افزایش میدهد؟
• چه نوع مداخلهای احتمال تغییر را افزایش میدهد؟
• عوامل و متغیرهای مهم در فرایند مداخله کدام اند؟
• فصل شانزدهم – رفتار درمانی
• تعیین هدف درمان
• انتخاب رویه ها و فنون
• اقدامات درمانی
• تکنیکها و روشهای رایج در رفتار درمانی
• تقویت رفتار
